ttvl137

Ομιλία του Θανάση Θεοχαρόπουλου στη Βουλή για τα πνευματικά δικαιώματα (βίντεο)

13/07/2017

Η ομιλία στη Βουλή του προέδρου της ΔΗΜΑΡ και κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της Δημοκρατικής Συμπαράταξης, Θανάση Θεοχαρόπουλου, για το νομοσχέδιο του Υπουργείου Πολιτισμού για τα πνευματικά δικαιώματα.

«Σήμερα έχουμε άλλη μια απόδειξη της διάψευσης των εξαγγελιών του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος προεκλογικά δήλωνε πως “ως εκφραστής της Αριστεράς και του ρόλου που αυτή έχει διαδραματίσει διαχρονικά στον πνευματικό και πολιτιστικό τομέα προτάσσει μια πολιτιστική πολιτική απαλλαγμένη από τις αγκυλώσεις και τις πελατειακές σχέσεις”. Και θα εξηγήσω γιατί.

Δυόμισι χρόνια τώρα ποιες ήταν οι πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης; Ποιες ήταν οι ευκαιρίες που μας δόθηκαν να συζητήσουμε θέματα σχετικά με τον Πολιτισμό; Εν τέλει, υπάρχει κάποιος κεντρικός συντονισμός, που δεν θα άλλαζε και από την αλλαγή των Υπουργών, κάτι που να μαρτυρά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μιας οραματικής πολιτιστικής πολιτικής;

Δεν έχουμε συζητήσει νομοσχέδια για τον Πολιτισμό. Αντιθέτως, σχετικές αποσπασματικές και αδιανόητες διατάξεις έχουν έρθει με τη μορφή τροπολογιών.

Και εγώ θα θυμίσω -το ανέφερε η Υπουργός, δεν το περίμενα- και το πιο πρόσφατο παράδειγμα που αφορά στο διορισμό των καλλιτεχνικών διευθυντών στα ΔΗΠΕΘΕ, για τον οποίο κρίνεται επαρκές το απολυτήριο του Γυμνάσιου. Και το τονίσαμε και εκείνη τη μέρα, όταν ήρθε εκείνη η βουλευτική τροπολογία -σε ένα άσχετο νομοσχέδιο μάλιστα- και είπαμε ότι δεν έπρεπε να γίνει αποδεκτή.

Κυρία Κονιόρδου, πρόσφατα -τον Φεβρουάριο του 2017- είχατε απαντήσει στην κ. Κεφαλίδου στη Βουλή -διαβάζω από τα Πρακτικά της Βουλής- τα εξής: «Είναι η πρώτη φορά που υπάρχει ένας ανοιχτός διάλογος με τους δημιουργούς και που οι ίδιοι βρίσκονται σε διαδικασίες συνελεύσεων, συλλογικών αποφάσεων, ώστε να αντιμετωπίσουν οι ίδιοι τα προβλήματα που τους απασχολούν. Αυτό γίνεται για πρώτη φορά ακριβώς μέσα από τον ανοιχτό διάλογο που έχουμε δημιουργήσει».

Αυτά λέγατε τον Φεβρουάριο του 2017. Φέρατε με τη μορφή του επείγοντος αυτό το νομοσχέδιο σήμερα, με την ίδια απαράδεκτη τακτική, ενώ θα περιμέναμε εσείς, που δεν είστε και ένα πολιτικό στέλεχος, να έχετε τουλάχιστον σε αυτό μια άλλη λογική και να μην έχουμε τη λογική του επείγοντος σήμερα εδώ μέσα.

Και ενώ λέγατε αυτά για τους δημιουργούς και τον διάλογο ο οποίος έχει αναπτυχθεί, βλέπουμε πριν από μία εβδομάδα την επιστολή της Ένωσης Ελληνικού Βιβλίου, της Εταιρείας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων, της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, της Εταιρείας Συγγραφέων, του Συλλόγου Ελληνικού Επιστημονικού Βιβλίου, του Συλλόγου Εκδοτών Βιβλίου Αθηνών, του Συνδέσμου Εκδοτών Βιβλίων, στην οποία αναφέρονται τα εξής:

«Καταγγέλλουμε με τον πιο έντονο τρόπο την ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού, η οποία εντελώς αιφνιδιαστικά σκοπεύει να καταργήσει τα πνευματικά δικαιώματα των συγγραφέων και εκδοτών. Είναι παράλογο -αν όχι ύποπτο- γιατί η Υπουργός δεν έθεσε το θέμα σε δημόσια διαβούλευση, αλλά σπεύδει να ρυθμίσει με τον δικό της καταστροφικό, για τους δημιουργούς, τρόπο το θέμα. Δεν έχει συμβεί ποτέ στο παρελθόν Έλληνας Υπουργός Πολιτισμού να στερεί τους δημιουργούς και εκδότες -αυτούς που λέγατε τον Φεβρουάριο ότι συζητάτε μαζί τους- τα πνευματικά δικαιώματα κατά παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας και του Συντάγματος. Τρομάζει ο αντιδημοκρατικός τρόπος που η Υπουργός επιχειρεί αυτήν την πραξικοπηματική κατάργηση πνευματικών δικαιωμάτων χωρίς δημόσια διαβούλευση, χωρίς καμία ενημέρωση θιγόμενων κλάδων -συγγραφέων, δημοσιογράφων, εκδοτών- για τη στήριξη των οποίων έχει την υποχρέωση να λειτουργεί». Και αναφέρονται στην επιστολή και πολλά άλλα.

Τα διαβάζω αυτά για να σας πω ότι είτε δεν κάνατε ουσιαστική διαβούλευση είτε την κάνατε και απλώς δεν σας κατάλαβε κανένας. Δεν υπάρχει άλλη εξήγηση, να φταίνε, δηλαδή, όλοι αυτοί οι σύλλογοι. Και εν πάση περιπτώσει, και εσείς νομίζω και στον ΣΥΡΙΖΑ τόσο καιρό λέτε, «Πρέπει να τους δίνουμε σημασία, να λαμβάνουμε υπόψη τη γνώμη τους», και τόσα άλλα.

Σας ακούσαμε, λοιπόν, σήμερα να λέτε ότι η πολιτεία έρχεται να στηρίξει τα συμφέροντα των δημιουργών. Με αυτόν τον τρόπο, τον οποίο δεν τον καταλαβαίνει κανείς, ούτε η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής; Και θα εξηγήσω σε λίγο. Μάλιστα, κατηγορείτε την Αντιπολίτευση ότι δεν έχει προτάσεις, ενώ σας κάναμε συγκεκριμένες προτάσεις και στις Επιτροπές. Εάν αυτά λέγατε και στους φορείς, τότε εξηγείται γιατί δεν υπάρχει διαβούλευση: για τον ίδιο λόγο που δεν μπορεί να υπάρχει καμία συνεννόηση πολλές φορές και με την Αντιπολίτευση.

Βεβαίως, είπατε ότι οι απόψεις των φορέων ενσωματώθηκαν. Σας είπα -και έχω και άλλα στοιχεία να σας αναφέρω- για τις διαμαρτυρίες που υπάρχουν ακόμα και σήμερα. Μας είπατε, επίσης, ότι μόνο σε πέντε άρθρα είχαν διαφωνία. Μα, σοβαρά μιλάμε τώρα; Είναι ποσοτικό το θέμα; Αν, δηλαδή, φέρετε ρύθμιση και  καταργήσετε τα πνευματικά δικαιώματα σε ένα άρθρο, θα λέμε ότι υπάρχει διαφωνία σε ένα άρθρο; Δεν είναι ποσοτικό το θέμα και νομίζω ότι το καταλαβαίνετε αυτό.

Να σας πω, για παράδειγμα, για το άρθρο 55, τι λέει η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής:

“Επισημαίνεται η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατά το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης -και αναφέρει το άρθρο 5 και δίνει και το παράδειγμα της Πορτογαλίας- μια τέτοια ερμηνεία θα είχε ως αποτέλεσμα να καταστήσει κενή περιεχομένου την παράγραφο 1 του άρθρου 55, αφαιρώντας με αυτόν τον τρόπο κάθε πρακτική αποτελεσματικότητα. Σύμφωνα με τον βασικό σκοπό της Οδηγίας, η Οδηγία αποβλέπει στη διασφάλιση της δυνατότητας των δημιουργών, των καλλιτεχνών, των ερμηνευτών να αποκτούν επαρκές εισόδημα και να αποσβένουν τις ιδιαίτερα υψηλές και ριψοκίνδυνες επενδύσεις. Ως εκ τούτου, η απαλλαγή όλων των κατηγοριών ιδρυμάτων που προβαίνουν σε αυτού του είδους τον δανεισμό από την υποχρέωση την οποία θεσπίζει το άρθρο 5, παράγραφος 1 της Οδηγίας, θα στερούσε τους δημιουργούς από μία αμοιβή που θα μπορούσε να αποσβέσει τις επενδύσεις”.

Και συνεχίζει η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής: “Η παρέκκλιση θεσπίζεται για ορισμένες κατηγορίες. Παρατηρείται, όμως, ότι η αναδρομική εφαρμογή της διάταξης ενδέχεται να θίγει δικαιώματα αμοιβής των δημιουργών, τα οποία μέχρι σήμερα δεν έχουν ικανοποιηθεί. Υπό το φως των ανωτέρω δημιουργείται προβληματισμός ως προς τη συμβατότητα της μη καταβολής αμοιβής για τους δημιουργούς τόσο με τις ανωτέρω διατάξεις του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και του εθνικού δικαίου, που κατοχυρώνουν το δικαίωμα των δημιουργών να αμείβονται”.

Αυτά λέει η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής σε σχέση με το Σύνταγμα της χώρας και με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Σε μια κοινοτική Οδηγία, λοιπόν, στην οποία θα μπορούσε να υπάρξει συμφωνία στην ανάγκη ενσωμάτωσής της, έρχονται ρυθμίσεις οι οποίες η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής λέει ότι είναι μακριά από τις επιταγές του Συντάγματος και της ευρωπαϊκής κοινοτικής Οδηγίας. Αναφέρθηκα σε ένα μόνο άρθρο, στο άρθρο 55.

Σήμερα, λοιπόν, για άλλη μια φορά βρισκόμαστε στη δυσάρεστη θέση να συζητούμε ένα νομοσχέδιο το οποίο έρχεται με τη διαδικασία αυτή. Ο χορός της κακής νομοθέτησης καλά κρατεί για την Κυβέρνηση. Αναρωτιόμαστε ξανά και ξανά: Γιατί ένα νομοσχέδιο που σέρνεται δυο χρόνια, έπρεπε να κατατεθεί με αυτόν τον τρόπο. Τι είναι εδώ; Τι επείγον υπάρχει για να μη συζητηθεί σε πέντε μέρες, όπως θα έπρεπε; Είναι μια μνημονιακή δέσμευση;

Εξάλλου, εσείς είχατε δηλώσει προσφάτως ότι έχουν τελειώσει τα θέματα της αξιολόγησης -δικές σας δηλώσεις είναι- άρα, θα μπορούμε να ασχοληθούμε με την άνεσή μας με όλα αυτά τα θέματα και να τα λύσουμε.

Καταφέρατε, λοιπόν, μια εναρμόνιση κοινοτικής Οδηγίας να εξελιχθεί σε ένα μείζον πρόβλημα. Δεν μιλώ για το εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ -αυτό δεν αφορά τη χώρα- αλλά σε ένα τεράστιο πρόβλημα αξιοπιστίας απέναντι σε χρήστες και δημιουργούς. Όλα αυτά ενώ ακόμα δεν έχει κοπάσει ο θόρυβος από το σκάνδαλο της ΑΕΠΙ, που λειτουργεί σε καθεστώς αδιαφάνειας και αυθαιρεσίας. Τι να πει κανείς; Κατά το «η ζωή ξεπερνάει τη φαντασία», αυτή η Κυβέρνηση ξεπερνάει όχι μόνο τη φαντασία, αλλά και κάθε ανοχή. Αυτό το νομοσχέδιο θα έπρεπε να αποσυρθεί και να επανακατατεθεί μετά από ουσιώδη και ενδελεχή διαβούλευση.

Βεβαίως, γιατί αναφέρθηκα και στην ΑΕΠΙ -έχει γίνει και συζήτηση προηγουμένως- έχει επιτραπεί η διοίκηση της ΑΕΠΙ ουσιαστικά να λειτουργεί με τον δικό της τρόπο, στο δικό της παράλληλο σύμπαν. Εμείς από την πρώτη στιγμή τα είπαμε αυτά το προηγούμενο χρονικό διάστημα και τονίσαμε ότι θα πρέπει να εφαρμοστεί, να επιβληθεί η διαφάνεια, η λογοδοσία και η συμμετοχή των δημιουργών στους οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης.

Οι οδηγίες, λοιπόν, της Ένωσης στον τομέα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας ήδη παρέχουν ένα υψηλό επίπεδο προστασίας στους δικαιούχους και ως εκ τούτου, ένα πλαίσιο στο οποίο μπορεί να λάβει χώρα η εκμετάλλευση του προστατευόμενου από τα εν λόγω δικαιώματα περιεχομένου.

Δεν θα μείνω σε λεπτομέρειες οι οποίες έχουν συζητηθεί. Θα τονίσω, όμως, ότι αυτή η Κυβέρνηση πειραματίζεται και μένει σε ασκήσεις επί χάρτου συστηματικά. Δυο χρόνια σέρνεται ένα σοβαρό νομοσχέδιο, ενώ θα περίμενε κανείς να κατατεθεί ένα άρτιο νομοσχέδιο σε συνέχεια ουσιαστικών διαβουλεύσεων. Δεν έγινε. Δεν υπήρξε αυτή η διαβούλευση. Δεν υπήρξε έρευνα, σχέδιο, δεν υπήρξε προετοιμασία. Στερείται η Κυβέρνηση όλων αυτών των προϋποθέσεων και το συγκεκριμένο νομοσχέδιο έρχεται να προστεθεί στις διατάξεις μιας Οδηγίας, πλήθος διατάξεων, οι οποίες, αν μη τι άλλο, προκαλούν προβληματισμό για αξιοκρατία, διαφάνεια, αρχή της ισότητας, ασφάλεια δικαίου.

Βέβαια, έχουν ενσωματωθεί και τροπολογίες οι οποίες είναι εντελώς άσχετες, όπως για την ΕΠΟ. Πριν δέκα μέρες συζητούσαμε εδώ νομοσχέδιο του Υπουργείου Αθλητισμού. Μα, είναι δυνατόν; Πριν μια εβδομάδα όλα αυτά τα ζητήματα και ήρθε τροπολογία για την ΕΠΟ να ενσωματωθεί τώρα σε αυτό το νομοσχέδιο. Εν πάση περιπτώσει, λίγη σοβαρότητα και λίγη υπευθυνότητα για να μπορεί να υπάρχει ορθή νομοθέτηση.

Ο εκσυγχρονισμός του όλου συστήματος και κυρίως αυτού της διανομής ακαδημαϊκών συγγραμμάτων πρέπει να αντιμετωπίσει τόσο θεσμικά, εκπαιδευτικά και επιστημονικά θέματα όσο και μια σειρά από τεχνικά και οικονομικά ζητήματα, με στόχο τον εξορθολογισμό της ετήσιας δαπάνης από την πολιτεία, τη διατήρηση και βελτίωση του επιπέδου πρόσβασης των φοιτητών στο επιστημονικό υλικό, την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων και τη μη ανατροπή των δραστηριοτήτων του εκδοτικού κλάδου.

Η Κυβέρνηση έχει χρέος, αλλά και πολιτική ευθύνη να στηρίζει τους ανθρώπους του πνεύματος, της τέχνης, τους δημιουργούς και τα δικαιώματά τους. Γι’ αυτό χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αλλαγών, μεταρρυθμίσεων, το οποίο όμως θα αποτελέσει αντικείμενο ευρείας και πολυεπίπεδης διαβούλευσης. Χρειάζεται όραμα, αλλά και ρεαλισμός, σχεδιασμός και προγραμματισμός. Αυτή η Κυβέρνηση συστηματικά το αρνείται και βέβαια, δεν το αρνείται μόνο στο συγκεκριμένο νομοσχέδιο που συζητούμε σήμερα, του Πολιτισμού, αλλά το αρνείται σε όλα τα ζητήματα.

Νομίζω ότι λειτουργείτε σε παράλληλο σύμπαν, κυρίες και κύριοι Βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ. Σήμερα Υπουργός σας δήλωσε ότι “έμποροι, βιοτέχνες και επαγγελματίες μάς θεωρούν ευεργέτες -έκανε αυτή τη δήλωση- και ότι ο κόσμος του Εμπορικού και Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου θεωρεί ευεργέτες την Κυβέρνηση”. Ταυτόχρονα, αύριο έχουμε νέο αναδρομικό χαράτσι για πενήντα χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες και μια αδιέξοδη κατάσταση.

Με αυτά νομίζετε ότι μπορείτε να πείσετε κάποιον; Θεωρείτε πραγματικά ότι είναι επιχειρήματα; Σας εκφράζουν; Υπουργός σας της Κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ τα έχει πει σήμερα. Ταυτοχρόνως, συνεχίζεται βέβαια η επίθεση στις ανεξάρτητες αρχές, στη δικαιοσύνη. Σήμερα μόλις ο Γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ επιτέθηκε στον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, ο οποίος έχει υποχρέωση για θέματα που τον αφορούν να τοποθετείται θεσμικά, με βάση την ιδιότητά του.

Βεβαίως, όλα αυτά συνεχίζονται. Το μόνο που κάνατε και αλλάξατε ως στρατηγική, γιατί φαίνεται ότι δεν σας έβγαινε άλλο, είναι να πείτε επιτέλους, να κατηγορήσετε και τη Νέα Δημοκρατία για πρώτη φορά, για το έλλειμμα 15% που άφησε στη χώρα το 2009. Η καταστροφική πενταετία Καραμανλή 2004-2009 για την οποία δεν μιλούσατε, δεν λέγατε τίποτα. Για πρώτη φορά αναφέρθηκε χθες ο Πρωθυπουργός σε αυτό το έλλειμμα.

Όμως, η μείωση του ελλείμματος έγινε με δαπανηρές θυσίες του ελληνικού λαού όλα αυτά τα χρόνια και δεν μπορείτε και αυτή τη μείωση του ελλείμματος να προσπαθείτε να την οικειοποιηθείτε αυτή τη στιγμή. Έλεος πια με την οικειοποίηση των πάντων! Ακόμα και με τη μείωση του ελλείμματος, το οποίο, όπως πολύ καλά γνωρίζουμε, έγινε με αιματηρές θυσίες του ελληνικού λαού και εν πάση περιπτώσει, δεν μπορέσατε να το πετύχετε εσείς. Το μόνο που καταφέρατε είναι να δεσμεύσετε τη χώρα για πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% για μια πενταετία, για υπερφορολόγηση και για υπονόμευση της δυνατότητας εξόδου της χώρας. Τα ίδια, λοιπόν και στη γενική πολιτική της χώρας, τα ίδια και στο θέμα του πολιτισμού.

Τουλάχιστον στα θέματα του πολιτισμού, κυρία Υπουργέ, εμείς περιμέναμε από εσάς να έχετε μια άλλη αντίληψη, επειδή δεν είστε πολιτικό στέλεχος, αλλά είστε καλλιτέχνης. Γι’ αυτόν τον λόγο περιμέναμε τουλάχιστον σε αυτά τα θέματα ούτε με τη μορφή του επείγοντος να τα συζητούμε σήμερα, αλλά να τα συζητούμε υπό ένα άλλο πρίσμα. Αυτό χρειάζεται ο πολιτισμός επιτέλους.»