dimar 2

Οι θέσεις της ΔΗΜΑΡ για το ασφαλιστικό

08/12/2015

Τομέας Οικονομικής και Κοινωνικής πολιτικής

Αθήνα 07/12/15

 

Ασφαλιστικό

 Από την πρώτη στιγμή που ανακοινώθηκε το Πόρισμα για το «Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο για τις Συντάξεις» της Επιτροπής  Κατρούγκαλου υπογραμμίσαμε ότι απαιτείται ευρύτατη επαγρύπνηση όλων των κομμάτων, συνδικάτων  και  κοινωνικών φορέων για μια αποτελεσματική διαβούλευση εντός των προσεχών εβδομάδων. Προειδοποιούσαμε ότι,  η  οριστική  κατεδάφιση  ενός ιδιαιτέρως πάσχοντος και σαθρού συνταξιοδοτικού συστήματος, μέσα από χειρισμούς μαθητευόμενων μάγων, μπορεί ανά πάσα στιγμή να επισυμβεί.

To τελευταίο Σαββατοκύριακο του Νοεμβρίου αντιμετωπίσαμε μια επικοινωνιακή καταιγίδα για τη συζήτηση του ασφαλιστικού στο επίπεδο του Συμβουλίου των Πολιτικών Αρχηγών, χωρίς ακόμη να γνωρίζει κανείς ποια είναι η πρόταση της κυβέρνησης, έστω οι βασικοί άξονες των θέσεών της, χωρίς να έχει προηγηθεί η οποιαδήποτε διαβούλευση είτε στην κοινωνία είτε στην Βουλή.

Εμείς ως ΔΗΜΑΡ και ως ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ έχουμε επεξεργασμένες θέσεις για ένα  βιώσιμο ασφαλιστικό σύστημα για τις επόμενες δεκαετίες, συνδέοντας την πορεία του και τα χαρακτηριστικά του με την πορεία της οικονομίας της χώρας.

Οι προτάσεις αυτές ξεκινούν   από τη διασφάλιση ενός ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος για τους συνταξιούχους και αφορούν στη δομή του ασφαλιστικού συστήματος, την αρχιτεκτονική του, τη χρηματοδότησή του. Οι προτάσεις μας συνοψίζονται στο κεντρικό σύνθημα της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗΣ: «Βιώσιμες λύσεις για αξιοπρεπείς συντάξεις».

Πριν από οποιαδήποτε εξέλιξη και επειδή οι κυβερνητικές προτάσεις είναι ακόμη στο επίπεδο των σκέψεων και των σχεδίων και οι σχετικές διαρροές οργιάζουν, υπογραμμίζουμε ότι η κατάργηση του ΕΚΑΣ, η αύξηση των εισφορών για μισθωτούς και επιχειρήσεις και προ πάντων η φαλκίδευση της συμμετοχής του κράτους στην κοινωνική ασφάλιση θα μας βρούν, ως ΔΗΜΑΡ και ως ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ,  με όλες τις δυνάμεις που διαθέτουμε, απέναντι.

 

  1. Γενική στόχευση

Ένα σύστημα ενιαίο, που να συνδυάζει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και την κοινωνική αποτελεσματικότητα. Να εξασφαλίζει την εξαφάνιση των προνομίων, των ανισοτήτων, των στρεβλώσεων, της αδιαφάνειας, της σπατάλης.

Ένα σύστημα, που θα συνδυάζει την αναδιανομή και την αναλογικότητα στις παροχές, που θα λειτουργεί ενιαία για όλους, ανεξάρτητα από το χρόνο υπαγωγής στην ασφάλιση, με απόλυτη διαφάνεια.

Ένα σύστημα, που  θα διασφαλίζει τον αναδιανεμητικό και διανεμητικό χαρακτήρα της Ασφάλισης, τόσο μέσα από τη συμμετοχή του κράτους, όσο και μέσα από την εσωτερική αλληλεγγύη.

 

  1. Δομή

-Ενοποίηση σε  τρία Ταμεία Κύριας Ασφάλισης ΙΚΑ ,ΟΑΕΕ , ΟΓΑ, που αποτελούν εφεξής τους πυλώνες της κύριας ασφάλισης των μισθωτών, ελευθέρων επαγγελματιών και αγροτών,  με την ένταξη του ΕΤΑΑ και του ΕΤΑΠ-ΜΜΕ στον ΟΑΕΕ. Ενιαίες υπηρεσίες είσπραξης εισφορών, ελέγχων , απονομής σύνταξης.

-Υποχρεωτική η Επικουρική Ασφάλιση για Μισθωτούς στο ΕΤΕΑ. Διατήρηση της αυτονομίας των επικουρικών ταμείων ως δεύτερου πυλώνα της ασφάλισης .

– Ενίσχυση του ρόλου της επαγγελματικής ασφάλισης και των επαγγελματικών ταμείων στα πλαίσια ανάπτυξης και διεύρυνσης των συμπληρωματικών παροχών.

– Ενιαίος φορέας για την υγειονομική περίθαλψη (ΕΟΠΥΥ), μέσα από την ένταξη σε αυτόν όλων των φορέων και κλάδων υγείας που λειτουργούν στην χώρα.

 

  1. Αρχιτεκτονική

-Ενιαίο σύστημα για όλους.  Σύστημα προκαθορισμένων εισφορών και προκαθορισμένων παροχών, με βασικό το στοιχείο της αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών.

-Προκρίνουμε την αρχιτεκτονική των Νόμων 3863/10, 3865/10, με βελτιωτική παρέμβαση στις παραμέτρους του,  καθώς και στις μεταβατικές περιόδους, λόγω και της αλλαγής των μακροοικονομικών μεγεθών.

κύρια σύνταξη είναι ενιαία και αποτελείται από το άθροισμα βασικής και αναλογικής .
Η βασική σύνταξη, ως αφετηρία για όλους τους συνταξιούχους χορηγείται χωρίς εισοδηματικά κριτήρια.
Η σύνταξη προσαυξάνεται, πάνω από τη βασική, για κάθε έτος ασφάλισης. Αυτό αποτελεί το  αναλογικό σκέλος. Διασφαλίζεται έτσι η «ανταποδοτικότητα» για εκείνους που έχουν καταβάλλει περισσότερες εισφορές στο σύστημα. Ο κάθε εργαζόμενος θα γνωρίζει σε κάθε στιγμή τι προσθέτει στη σύνταξή του με βάση και τις αποδοχές για τις οποίες καταβάλει και εισφορές.

Το κατώτατο όριο σύνταξης δηλαδή αθροιζόμενη η βασική και η αναλογική σύνταξη,   με συμπλήρωση τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης, δεν μπορεί να υπολείπεται των 495 ευρώ.
-Το χρονοδιάγραμμα καθ΄ολοκληρίαν εφαρμογής των Νόμων 3863/10, 3865/10 επιταχύνεται και επικαιροποιούνται οι  αναλογιστικές μελέτες. Το χρονοδιάγραμμα για την μετάβαση από το παλαιό στο νέο σύστημα, με βάση και τις νέες συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί, θα πρέπει να περιοριστεί  μέχρι 31/12/2020 , αντί του 2035 που προβλέπονταν.

επικουρική ασφάλιση διασφαλίζεται με  χρηματοδότηση που  είναι διμερής , από εργοδότη και εργαζόμενο και μονομερής για ελεύθερους επαγγελματίες .

Τα επικουρικά ταμεία καταβάλουν ανταποδοτικές συντάξεις με βάση το χρόνο ασφάλισης και τις καταβληθείσες εισφορές. Σε κάθε περίπτωση ένα σύστημα «ελεγχόμενου ελλείμματος» θα πρέπει να εφαρμοστεί, προκειμένου να διασφαλιστεί η δυνατότητα καταβολής των επικουρικών συντάξεων.

-Η σύσταση Επαγγελματικών Ταμείων, με τη μετατροπή υφιστάμενων επικουρικών καθώς και η δημιουργία νέων, θα πρέπει να ενθαρρυνθεί με θεσμοθέτηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων για υπογραφή συμβάσεων στο συγκεκριμένο τομέα και δυνατότητα επιλογής του εργαζόμενου μεταξύ Επαγγελματικού Ταμείου και ΕΤΕΑ.

-To επίδομα κοινωνικής   αλληλεγγύης   συνταξιούχων(ΕΚΑΣ), έχει οδηγήσει  σε βελτίωση των εισοδημάτων για περίπου  400.000 χαμηλοσυνταξιούχους σε ετήσια βάση.

Το ΕΚΑΣ δεν πρέπει να καταργηθεί, αλλά να αναμορφωθεί ώστε να γίνει δικαιότερη κατανομή και να διατηρηθεί ως μηχανισμός διασφάλισης ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος για τους χαμηλοσυνταξιούχους.

 

-Ο ανασφάλιστος, όποιος/α για οποιονδήποτε λόγο δεν συμπληρώνει προϋποθέσεις συνταξιοδότησης σε κάποιο Ταμείο, λαμβάνει τη βασική σύνταξη των 360 ευρώ.


4.
Εισφορές

Γενικώς αποκλείουμε την αύξηση των εισφορών τόσο για τους εργοδότες όσο και για τους μισθωτούς..

Η μείωση των εισφορών σε πολλές ομάδες ασφαλισμένων είναι μια αναγκαιότητα. Αυτή μεσοπρόθεσμα δεν μπορεί να ικανοποιηθεί χωρίς την ενίσχυση  της εισπραξιμότητας γιατί θα οδηγούσε σε περαιτέρω  μείωση των εσόδων των ταμείων.

Για τον ΟΑΕΕ, στην κατεύθυνση αυτή, πρέπει να εξεταστεί η μείωση των εισφορών στοχευμένα με συγκεκριμένα κριτήρια και μέτρα που θα προβλέπεται :

– Η έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας για νέους, οι οποίοι θα μπορούσαν για μια τριετία συνολικά να καταβάλουν εισφορές μόνο για περίθαλψη με δυνατότητα να αναγνωρίσουν το χρόνο αυτό για σύνταξη κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου

-η  δημιουργία μιας κατώτερης ασφαλιστικής κατηγορίας στην οποία θα μπορούν να εντάσσονται μικροεπαγγελματίες , που δραστηριοποιούνται σε περιοχές κάτω των 1000 κατοίκων

– η επανεξέταση του μέτρου της είσπραξης εισφοράς επί του τζίρου των επιχειρήσεων και με συντελεστές, που θα λαμβάνουν υπόψη και την κερδοφορία με στόχο την ενίσχυση της αλληλεγγύης μεταξύ των ελευθέρων επαγγελματιών και τη μείωση των ατομικών ασφαλιστικών εισφορών για τους οικονομικά ασθενέστερους.

Για τον ΟΓΑ πρέπει να διασφαλίζεται σταθερά η κρατική συμμετοχή που θα αφορά την κύρια ασφάλιση των αγροτών σε αναλογία: 1/1( ο Αγρότης/Το κράτος).

Για την ενίσχυση της αυτοχρηματοδότησης του Ταμείου επιβάλλεται:

-Η  γενίκευση του εργοσήμου για όλους τους αγρεργάτες οι οποίοι θα πληρώνονται αποκλειστικά με εργόσημο, με την προβλεπόμενη παρακράτηση της εισφοράς υπέρ ΟΓΑ.

-Η καθιέρωση της ασφαλιστικής ενημερότητας, ως προϋπόθεση για την είσπραξη οιασδήποτε κρατικής ή κοινοτικής ενίσχυσης.

 

  1. Xρηματοδότηση

To Σύστημα Κοινωνικής ασφάλισης σε ετήσια βάση παρουσιάζει σήμερα ελλείμματα  2 δις ευρώ ετησίως.  Τα ταμεία κύριας ασφάλισης προκειμένου να αποφύγουν περαιτέρω μειώσεις στις συντάξεις από σήμερα και για τα επόμενα 4 χρόνια θα χρειαστούν πρόσθετους πόρους 2 δις ευρώ ετησίως, σύνολο 8 δις , τα οποία μπορούν να εξασφαλιστούν με:

– τη δυνατότητα σύναψης δανείου 6 δις ευρώ από τα ίδια τα Ταμεία με οποιοδήποτε χρηματοδοτικό φορέα της Ε.Ε. ή τραπεζικό φορέα , για το οποίο θα παρασχεθούν οι εγγυήσεις μέσα από την περιουσία τους.  Αποπληρωμή μέσα στα επόμενα 20 χρόνια , όταν οι συνθήκες θα είναι ευνοϊκότερες σε σχέση με την ανάπτυξη και την απασχόληση

– τη βελτίωση της εισπραξιμότητας των ταμείων που βρίσκεται σήμερα σε ορισμένα ταμεία στο 50%, με ενιαίο μηχανισμό ελέγχου και συνεχή και οργανωμένη ενημέρωση των ασφαλισμένων και των επιχειρήσεων για τις υποχρεώσεις και τις διευκολύνσεις πληρωμών.

-τη βελτίωση της υφιστάμενης ρύθμισης των 100 δόσεων η οποία μπορεί ακόμη και να αυστηροποιηθεί για όσους αποδεδειγμένα έχουν και δεν πληρώνουν, αλλά ταυτόχρονα να διευκολύνει όσους καταβάλουν τις τρέχουσες ασφαλιστικές εισφορές, προκειμένου να αυξηθούν τα έσοδα των ταμείων.

– την τιτλοποίηση, εντός της προσεχούς τετραετίας,  μελλοντικών εσόδων από την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων των υδρογονανθράκων και έκδοση ομολόγων, για περιοχές-οικόπεδα  χωρίς ουδεμία αμφισβήτηση. Υπάρχει ήδη νομοθετική πρόβλεψη πρόσθετων πόρων για την κοινωνική ασφάλιση με το 70% των εσόδων του δημοσίου.  (Από το θαλάσσιο οικόπεδο του Πατραϊκού εκτιμήθηκε ότι τα δημόσια έσοδα είναι της τάξης των 400 εκατομμυρίων δολαρίων ετησίως).