Σ. Πετρόπουλος: «Να υπάρξει η ΔΗΜΑΡ 2.0?»

Σ. Πετρόπουλος: «Να υπάρξει η ΔΗΜΑΡ 2.0?»

21/05/2015

Έχει ενδιαφέρον ότι ακόμα και πριν από το δυσάρεστο εκλογικό αποτέλεσμα είχαν υπάρξει αναφορές στο κατά πόσο η ύπαρξη του κόμματος έχει κάποιο νόημα. Ορισμένοι, δε, όντας ακόμα εντός του κόμματος, καλούσαν σε μη συμμετοχή στις τελευταίες εκλογές. Από πού προέκυπτε αυτή η στάση; Φαντάζομαι από τα αρνητικά δημοσκοπικά ευρήματα της τότε περιόδου και πιθανά από την εικόνα μερικής διάλυσης και αποσταθεροποίησης του κόμματος ύστερα ειδικά και από την αποχώρηση της γνωστής ομάδας πρώην συντρόφων. Σε αυτήν τη βάση εικάζω ότι στηρίχτηκε και η μετεκλογική γκρίνια και η εκ νέου διακίνηση της ιδέας ότι το κόμμα δεν έχει λόγο ύπαρξης. Ένα ερώτημα που μας έχει απασχολήσει, λοιπόν, είναι εάν μπορεί ένα εκλογικό ποσοστό, όσο δυσμενές και αν είναι, να οδηγεί αυτόματα σε διάλυση ενός πολιτικού κόμματος?
Το πραγματικά ενδιαφέρον είναι ότι πολλοί υποστηρικτές ή «ανέχοντες» της ανωτέρω άποψης αποτελούσαν κομματικά στελέχη και άρα θεωρητικώς (μερικά έστω) εκπαιδευμένοι στα βασικά στοιχεία της πολιτικής επιστήμης. Και όμως, μια απλή, βεβιασμένη ακόμα ακόμα, ανάγνωση οποιουδήποτε εισαγωγικού συγγράμματος στην πολιτική επιστήμη, όπως αυτά που διαβάζουν όλοι οι πρωτοετείς φοιτητές των τμημάτων Διεθνών Σχέσεων ή Πολιτικής Επιστήμης, θα τους φανέρωνε ότι όταν υπάρχει ένας ικανός αριθμός ανθρώπων των οποίων η πολιτική σκέψη, οι αρχές, οι αξίες, οι πεποιθήσεις και ειδικά οι προσδοκίες για το μέλλον δεν εκφράζονται σε σημαντικό βαθμό από κάποιο υφιστάμενο πολιτικό κόμμα, τότε οργανώνονται σε νέο φορέα και προωθούν τις ιδέες τους και τις πολιτικές τους απόψεις. Συνεπώς, η ΔΗΜΑΡ, όπως και κάθε άλλο κόμμα, δεν έχει λόγο ύπαρξης κατά βάση αν κάποιο άλλο κόμμα εκφράζει τις ίδιες ανησυχίες, απόψεις, κτλ με αυτήν. Μια πρώτη απάντηση, λοιπόν, στο μεγάλο ερώτημα, έχει ήδη δοθεί πολύ πριν από τις δικές μας συζητήσεις.
Αν, δε, κάποιος φιλομαθής συνέχιζε την ανάγνωση των σχετικών συγγραμμάτων θα ανακάλυπτε ότι τα πρώτα πολιτικά κόμματα ήταν φορείς μονάδων και συχνά προέκυπταν μετακινήσεις ατόμων μεταξύ φορέων. Η «ωρίμανση», όμως, των εκλογικών συστημάτων σταδιακά οδήγησε σε ενίσχυση της ισχύος του κόμματος ως φορέα, μειώνοντας έτσι την προαναφερθείσα κινητικότητα. Αυτό που πολλά συγγράμματα δεν καταγράφουν είναι το μετανεωτερικό μοντέλο πολιτικού κόμματος όπου απαντάται ένα υβριδικό μόρφωμα το οποίο συνδυάζει τόσο ένα σχετικά ισχυρό κεντρικό φορέα όσο και την ύπαρξη δραστήριων στελεχών. Δεν έχει ιδιαίτερη αξία επί του παρόντος η περαιτέρω ανάλυση των λόγων που οδήγησαν σε αυτό το μοντέλο, η ουσία είναι ότι σε αυτό το μοντέλο τα στελέχη μπορούν να διαδραματίζουν όσο μεγαλύτερο ρόλο τους επιτρέπει ο κεντρικός φορέας.
Το δυστυχές σε εμάς, ένα κόμμα αριστερό και άρα εξ’ ορισμού δημοκρατικό, είναι ότι οι εσωτερικές αδυναμίες του κεντρικού φορέα έδωσαν το χώρο σε πολλά στελέχη να παίζουν αναντικατάστατο ρόλο στη λειτουργία του κόμματος και τελικά να διαμορφώνουν τη στρατηγική μας βάσει των δικών τους ιδεών και πεποιθήσεων. Και αν όχι να διαμορφώνουν τη στρατηγική, σίγουρα να μπερδεύουν τον κόσμο για το τι πρεσβεύουμε και τι πολιτικές προωθούμε. Λόγω του ανοργάνωτου κέντρου, προέκυπτε τελικά μια de facto ταύτιση κόμματος και στελεχών αδιανόητη για τα δικά μου δημοκρατικά ιδεώδη. Δεν είναι, λοιπόν, απορίας άξιο το γεγονός ότι μια μερίδα από αυτούς τους κύριους είδαν ένα αδιανόητο μέλλον για αυτούς, και κατ’ επέκταση για το κόμμα. Είναι μερίδα αυτών, δε, που υπηρέτησαν πρώτιστα προσωπικές στρατηγικές θεωρώντας ότι το κόμμα είναι «αυτοί». Κάθε κόμμα, όμως, και ειδικά ένα που θέλει να χαρακτηρίζεται ως αριστερό, οφείλει να είναι πρώτα πρώτα κόμμα μελών. Και είναι μερίδα αυτών που απέτυχαν πλήρως και οδήγησαν το κόμμα, σημειώνω όχι τις ιδέες και τις αξίες του (για να συμφωνήσω με πολλούς συντρόφους), στα απογοητευτικά ποσοστά της τελευταίας κάλπης.
Θεωρώ ότι το ανωτέρω δίνει μια δεύτερη, πειστικότερη ίσως, απάντηση στο κατά πόσο η ΔΗΜΑΡ πρέπει να υφίσταται ή όχι.
Τέλος, υπάρχει και το ζητούμενο του «καμένου χαρτιού», η λογική ότι η ΔΗΜΑΡ ως brand έχει απολέσει την αξία της. Για κάποιους θα μπορούσε αυτός να είναι λόγος διάλυσης (και πιθανά σύστασης νέου φορέα;).
Αλλά η ΔΗΜΑΡ δεν είναι μέρος του παλαιοκομματικού συστήματος με μακρά και βαριά κληρονομία, όσο και αν πολλές φορές ως εικόνα δεν το προβάλαμε αυτό, είναι ένα νέο κόμμα ενός ιστορικού πολιτικού χώρου. Εκτιμώ ότι οι «παιδικές ασθένειες» που πέρασε και τα «εφηβικά της ατοπήματα» μπορούν να ξεπεραστούν (αν βέβαια μάθουμε και βελτιωθούμε από αυτά) ενώ η αλλαγή ηγεσίας, η ανανέωση προσώπων και κυρίως η αλλαγή τρόπου λειτουργίας αποτελεί το καλύτερο re-branding. Και σταδιακά θα επιστρέψουν ή καλύτερα θα κερδηθούν οι μάχες των αποτελεσμάτων.
Το δίχως άλλο, βλέποντας τις πολιτικές επιλογές που υπάρχουν για τους ψηφοφόρους του κοντινού μέλλοντος θα έλεγα ότι οφείλουμε να προσπαθήσουμε εκ νέου.