Ομιλία του βουλευτή Λάρισας Θωμά Ψύρρα στην Επίκαιρη Επερώτηση της ΔΗΜΑΡ για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. 

Ομιλία του βουλευτή Λάρισας Θωμά Ψύρρα στην Επίκαιρη Επερώτηση της ΔΗΜΑΡ για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. 

28/11/2014

 

Θα αναφερθώ σε τρία ζητήματα: α) την τροποποίηση του εκλογικού νόμου (άρθρο 54 παρ. 1), β) το πολιτικό χρήμα και τη χρηματοδότηση των κομμάτων, γ) τον αριθμό των βουλευτών (άρθρο 51 παρ. 1).

 

Α) ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΚΛΟΓΙΚΟΥ ΝΟΜΟΥ (άρθρο 54 παρ. 1 του Συντάγματος)

 

Σε σχέση με την τροποποίηση του εκλογικού νόμου: Με τον νόμο 3231/2004 και στη συνέχεια με το νόμο 3636/2008 επιδιώχθηκε ο συνδυασμός της αναλογικότητας και της δυνατότητας σχηματισμού σταθερών κυβερνήσεων με πριμοδότηση του “bonus”  στο πρώτο κόμμα. Σήμερα είναι δυνατόν να σχηματισθεί κυβέρνηση ακόμη και με το 37-38% των ψήφων.

Οι τελευταίες εκλογές ανέδειξαν δύο μείζονα προβλήματα. Πρώτον, δεν υπάρχει δικαιολογία για την πριμοδότηση του πρώτου κόμματος, όταν αυτό απέχει πόρρω από την αυτοδυναμία, με ποσοστά μάλιστα που μπορούν να κινούνται ακόμη και κάτω από το 20%, όπως συνέβη στις εκλογές του Μαΐου. Δεύτερον, ανακύπτει πρόβλημα αντιπροσώπευσης ιδίως στις τετραεδρικές περιφέρειες, στις οποίες το πρώτο πανελλαδικά κόμμα κερδίζει σχεδόν το σύνολο των εδρών τους, ακόμη και αν τοπικά δεν είναι πρώτο κόμμα. Αυτό που απαιτείται είναι γνήσια καταγραφή των πολιτικών δυνάμεων με βάση την αρχή της ισοδυναμίας της ψήφου.

Η ΔΗΜ.ΑΡ. προτείνει την παγίωση του συστήματος της απλής αναλογικής, με άμεση κατάργηση του «μπόνους» των 50 εδρών. Προτείνουμε την κατάργηση του νόμου 3636/2008, εκτός από το άρθρο 3 που ρυθμίζει την ποσόστωση των δύο φύλων στις υποψηφιότητες των βουλευτών, και την εκ νέου τροποποίηση του νόμου 3231/2004, προκειμένου η αναλογική κατανομή να επεκταθεί στο σύνολο των εδρών.

 

Β) ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΧΡΗΜΑ-ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΚΟΜΜΑΤΩΝ

 

Σε σχέση με το πολιτικό χρήμα: Μέχρι πρόσφατα η Ελλάδα δεν είχε προσαρμόσει σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα τη νομοθεσία για τη διαφάνεια στο πολιτικό χρήμα. Η ΔΗΜ.ΑΡ. κατέθεσε πρόταση νόμου για τη «Χρηματοδότηση, διαφάνεια και ισότητα ευκαιριών στην πολιτική δράση», η οποία ακόμα δεν έχει συζητηθεί στη Βουλή.  Η ΔΗΜ.ΑΡ. πρότεινε:

  • Να μειωθεί κατά 25% η κρατική χρηματοδότηση, με δυνατότητα αυτό το ποσοστό να καλυφθεί από ιδιώτες που θα το δηλώσουν στην Επιτροπή Ελέγχου.
  • Να συνδεθεί η κρατική χρηματοδότηση με το ύψος του δημοσίου ελλείμματος.
  • Να αλλάξουν τα ποσοστά κατανομής της χρηματοδότησης.
  • Να ανασυγκροτηθεί η Επιτροπή Ελέγχου των οικονομικών των κομμάτων, ώστε να είναι ανεξάρτητη, γιατί η υφιστάμενη ταύτιση ελέγχοντος και ελεγχομένου είναι φαύλη και εξόχως ανήθικη.
  • Να απαγορευθεί ο τραπεζικός δανεισμός για τα κόμματα.
  • Να καταργηθεί η χρηματοδότηση των ιδρυμάτων που έχουν τα κόμματα.

 

Η κυβέρνηση και η συμπολίτευση με το Ν. 4304/2014 είχαν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να κάνουν τομές. Αντ’ αυτής:

  • Διατηρείται η Επιτροπή Ελέγχου.
  • Διατηρείται ο τρόπος κατανομής της κρατικής χρηματοδότησης.
  • Προβλέπεται μείωση και όχι κατάργηση της κρατικής χρηματοδότησης για τα ινστιτούτα των κομμάτων.
  • Δεν γίνεται λόγος για τα δάνεια των κομμάτων. Τι δάνεια πήραν, για τι ποσά μιλάμε, αν τα αποπληρώνουν, αν έχουν μπει σε διακανονισμό, αν έχουν βάλει υποθήκες. Γιατί ακούμε για οικονομικούς ελέγχους με ορκωτούς λογιστές αλλά κανείς δεν βγάζει τα πορίσματα των ελέγχων στη δημοσιότητα.

 

Γ) ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΤΩΝ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ

 

Σε σχέση με τη μείωση του αριθμού των βουλευτών: Η ΔΗΜ.ΑΡ. έχει ταχθεί υπέρ της μείωσης του αριθμού των βουλευτών με ταυτόχρονη αλλαγή του εύρους ορισμένων περιφερειών. Αυτή η τροποποίηση μπορεί να γίνει με απλό νόμο. Το ίδιο το Σύνταγμα ορίζει στο άρθρο 51 παρ. 1 ότι «ο αριθμός των βουλευτών ορίζεται με νόμο, δεν μπορεί όμως να είναι μικρότερος από διακόσιους ούτε μεγαλύτερος από τριακόσιους».

Υπενθυμίζεται ότι, με τον ίδιο πληθυσμό με μας, οι Βέλγοι εκλέγουν στην Κάτω Βουλή τους 150 βουλευτές. Το ίδιο και οι Ολλανδοί, με 16,6 εκατομμύρια κατοίκους, ενώ οι Πορτογάλοι με πληθυσμό 10,3 εκατομμύρια κατοίκους εκλέγουν 230 βουλευτές.

Δεν είναι δημοσιονομικοί οι λόγοι που επιβάλλουν την μείωση των βουλευτών. Ο ρόλος του κοινοβουλίου έχει αποδυναμωθεί. Η πλειοψηφία των νομοθετημάτων είναι κυβερνητικής προέλευσης (νομοσχέδια). Είναι χαρακτηριστικό ότι μεταπολιτευτικά ψηφίστηκαν μόνο δύο προτάσεις νόμων. Σήμερα, η Βουλή  πρέπει να ενδυναμωθεί και να μπορεί να «επιβάλλει» προτάσεις νόμων. Η μείωση του αριθμού των βουλευτών θα εξαναγκάσει, επιπλέον, κόμματα και ψηφοφόρους να επιλέγουν με μεγαλύτερη προσοχή τους υποψηφίους. Αυτή η επιλογή θα επιδράσει, κατ’ επέκταση, θετικά και στην ποιότητα του παραγόμενου νομοθετικού έργου.

Κυρίες και Κύριοι συνάδελφοι,

Σε μια συνταγματική αναθεώρηση εν μέσω της κρίσης ελλοχεύουν δύο κίνδυνοι: ο πρώτος σχετίζεται με τον συνταγματικό λαϊκισμό[1], δηλαδή να θεωρηθεί η συνταγματική αναθεώρηση πανάκεια του πολιτικού και διοικητικού συστήματος, ο δεύτερος είναι η απόλυτη συνταγματική επανάπαυση[2], δηλαδή να οχυρωθούμε πίσω από την άποψη ότι τίποτε δεν έχει να συνεισφέρει στην αντιμετώπιση της κρίσης. Η αλήθεια –όπως συμβαίνει συχνά- βρίσκεται στη μέση.

Δεν αρκεί μόνον να συζητάμε για την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι ο νέος πρόεδρος θα κληθεί να αναλάβει καθήκοντα σε μια νέα συνταγματική περίοδο. Πιθανώς διαφορετικά από όσα ισχύουν.

Ενόψει, λοιπόν,  της συζήτησης που ανοίγει για την αναθεώρηση, πρέπει:

Α) να ανακοινωθούν οι πολιτικές αλλαγές που σχετίζονται με τη λειτουργία του πολιτικού συστήματος, οι οποίες θα γίνουν τα μεταρρυθμιστικά εργαλεία της νέας προεδρικής περιόδου.

Β) να διευκρινισθούν οι αρμοδιότητες που θα αναλάβει ο νέος Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ώστε να γνωρίζει ποιο ρόλο αναλαμβάνει.

 

28/11/2014

[1] Βλ. Γ. Χ. Σωτηρέλης, «Η Οικονομική κρίση ως ευκαιρία για την επαναθεμελίωση του κράτους».

[2] Όπ. Παρ.