image

Ομιλία του προέδρου της ΔΗΜΑΡ στην ημερίδα της ΚΟ του κόμματος για την ανεργία.

12/11/2014

Η Ελλάδα βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της ανεργίας και της ανεργίας των νέων στον Ευρωπαϊκό χώρο.

Η ανεργία είναι το κυρίαρχο πρόβλημα. Το κοινωνικό κόστος δυσβάσταχτο. Η ανεργία αποσταθεροποιεί τη ζωή των ανθρώπων, συρρικνώνει δραματικά το εισόδημα των οικογενειών, υπονομεύει την προοπτική του συνταξιοδοτικού συστήματος, τσαλακώνει τα όνειρα των νέων και τους ωθεί στη μετανάστευση. Η ανεργία παράγει φτώχεια και εξαθλίωση.

Η ανεργία δεν οφείλεται βεβαίως στην αδυναμία του ατόμου. Οφείλεται στην αδυναμία του συστήματος. Οφείλεται στην οικονομική κρίση και στις λανθασμένες πολιτικές που ακολουθήθηκαν για την αντιμετώπιση της. Πολιτικές που επέφεραν σχετική σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών ρίχνοντας τα βάρη στους εργαζόμενους, τους συνταξιούχους, τους μικρομεσαίους. Πολιτικές εσωτερικής υποτίμησης που αποδεκάτισαν τα εισοδήματα, επέφεραν τεράστια ύφεση και μείωση των θέσεων εργασίας.

Έτσι σήμερα βρισκόμαστε σε ένα διττό πρόβλημα. Δεν έχουμε παραγωγή νέων θέσεων εργασίας ικανή να αντιστρέψει την κατάσταση. Ταυτοχρόνως απουσιάζει ένα αποτελεσματικό δίχτυ προστασίας που θα στηρίζει τους ανέργους κατά το χρονικό διάστημα της ανεργίας, αφού μόνο ένα μικρό μέρος τους λαμβάνει επίδομα ανεργίας, ενώ οι εφαρμοζόμενες πολιτικές επανένταξης στην αγορά εργασίας είναι εμφανώς μειωμένης αποτελεσματικότητας.
Η σημερινή κατάσταση δε μπορεί να συνεχιστεί. Οι άνεργοι δεν περιμένουν περιγραφή του προβλήματος τους. Περιμένουν πρακτικές ενέργειες και υλοποίηση μέτρων υποστήριξης και ανακούφισης.
Κανένας άνεργος δεν μπορεί να μείνει μόνος του. Η κοινωνική προστασία και η πολιτική δημιουργίας θέσεων εργασίας πρέπει να λάβει χώρα τώρα, σε πραγματικό χρόνο.

Η ΔΗΜΑΡ είχε από την πρώτη στιγμή θέσει στο επίκεντρο το θέμα της ανεργίας και της κοινωνικής πολιτικής.
Πιστεύουμε σε μια σύγχρονη πολιτική για την αντιμετώπιση της ανεργίας που θα υπερβεί τις παθογένειες του παρελθόντος που χαρακτήριζαν την κοινωνική πολιτική.
Είναι χαρακτηριστικό ότι παρά το γεγονός πως τα χρόνια πριν από την κρίση, η κοινωνική δαπάνη ως ποσοστό του ΑΕΠ της χώρας ήταν ευθέως ανάλογη με αυτή των αναπτυγμένων κρατών της Ευρώπης, τα αποτελέσματα στη μείωση της φτώχειας ήταν πολύ μικρότερα. Για αυτό πιστεύουμε ότι η επαναθεμελίωση του κοινωνικού κράτους πρόνοιας πρέπει να εμπεριέχει νέες αντιλήψεις και πρακτικές.

Οι προτάσεις της Δημοκρατικής Αριστεράς για την κοινωνική πολιτική στη συγκυρία είναι συγκεκριμένες και ρεαλιστικές. Συνυπολογίζουμε βέβαια πάντα τις δημοσιονομικές δυσκολίες. Η υπόσχεση εύκολων λύσεων, μαγικών λύσεων δεν είναι η δική μας πρόταση.
Λύσεις που δεν υπολογίζουν τη δημοσιονομική πραγματικότητα και σχεδιάζονται επί χάρτου, δεν είναι εφικτές. Ταυτόχρονα δεν παραιτούμαστε από την πολιτική προσπάθεια για την υλοποίηση πολιτικών για την αντιμετώπιση της ανεργίας, καλυπτόμενοι πίσω από τις δυσκολίες.
Έτσι αντιλαμβανόμαστε το χρέος μιας προοδευτικής πολιτικής δύναμης της Αριστεράς σήμερα. Θέσεις σταθερές και εφαρμόσιμες – που δεν μεταβάλλονται από τον αν βρίσκεται στην κυβέρνηση ή στην αντιπολίτευση.
Είναι επείγουσα ανάγκη η λήψη μέτρων σε δύο βασικούς άξονες: ο πρώτος είναι η υποστήριξη όσων είναι σήμερα άνεργοι και ο δεύτερος η εφαρμογή μιας νέας οικονομικής πολιτικής που θα δημιουργεί θέσεις εργασίας.

Για το πρώτο άξονα: Μέτρα υποστήριξης των ανέργων
Σε περιόδους που δεν δημιουργούνται θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα πρέπει τα συστήματα υποστήριξης να διευρύνονται. Είναι φρούδες οι ελπίδες ότι η αγορά εργασίας θα ανακάμψει σχεδόν μόνη της.
Το μέγεθος της ανεργίας είναι τόσο μεγάλο που ακόμη και το πέρασμα στην ανάπτυξη δεν ισοδυναμεί με άμεση ένταξη στην εργασία του ενός εκατομμυρίου τριακοσίων χιλιάδων ανέργων.
Χρειάζεται να υπάρξουν έκτακτα και εκτεταμένα μέτρα, κυρίως για τις ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως οι άνεργοι που ζουν σε νοικοκυριά στα οποία δεν υπάρχει ενήλικας εργαζόμενος, οι μακροχρόνια άνεργοι με παρωχημένες ειδικότητες, οι άνεργοι άνω των 55 ετών και οι νέοι.

Η πρόταση μας περιλαμβάνει:
• Αναμόρφωση των Συστημάτων Επιδότησης Ανεργίας με στόχο την αύξηση του χρόνου επιδότησης και διεύρυνση των ωφελούμενων. Απαιτείται επαναφορά του επιδόματος ανεργίας στο προηγούμενο ύψος, επιμήκυνση του χρόνου επιδότησης κατά 50% του σημερινού, αύξηση του αριθμού ανέργων που λαμβάνει επίδομα ανεργίας με μείωση των απαιτούμενων προϋποθέσεων και καθιέρωση ενός ειδικού βοηθήματος ένταξης χωρίς προϋποθέσεις για όλους τους ανέργους. Οι διατάξεις για τη λήψη επιδόματος από τους μικρομεσαίους που κλείνουν οι επιχειρήσεις τους πρέπει να αλλάξουν ώστε να μην είναι απαγορευτικές για τη πλειονότητα αυτών.
• Επιθετικό πρόγραμμα δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας με στόχο τη μείωση του ποσοστού ανεργίας κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες (10%). Έκτακτες και εκτεταμένες δράσεις ένταξης των ανέργων σε προγράμματα «άμεσης δημιουργίας θέσεων απασχόλησης μέσω προγραμμάτων κοινωφελούς χαρακτήρα», εργασιακής τοποθέτησης σε επιχειρήσεις και στοχευμένης κατάρτισης που να καλύπτει πραγματικά ζητούμενα προσόντα. Οι ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης όπως η κατάρτιση, η απόκτηση εργασιακής εμπειρίας, η κοινωφελής εργασία πρέπει να πάψουν να είναι αποσπασματικές και να εξελιχθούν με πολύ ταχύτερο ρυθμό.
• Σε όλες τις περιπτώσεις και καθ’ όλη την διάρκεια της ανεργίας πρέπει να διασφαλιστεί η ασφαλιστική και ιατροφαρμακευτική κάλυψη των ανέργων όλων των εγγεγραμμένων ανέργων, χωρίς προϋποθέσεις.

Πόροι
Είναι αναγκαία η άμεση αξιοποίηση των πόρων του ΕΣΠΑ , όπως και η ανεύρεση νέων πόρων μέσα από μια μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος, που θα μετακυλήσει σημερινές εισφορές υπέρ τρίτων, σε εισφορές υπέρ της ενίσχυσης των ανέργων.
Θεωρούμε αναγκαία τη δέσμευση του 30% του πρωτογενούς πλεονάσματος σε δράσεις κοινωνικής πολιτικής
Όλες οι δράσεις πρέπει να διευθύνονται από ενιαίο κέντρο στο πλαίσιο της κυβερνητικής δομής και να υποστηρίζονται από ένα συμβούλιο κοινωνικής συνοχής με τη συμμετοχή εκπροσώπων των σημαντικότερων κοινωνικών φορέων και ιδρυμάτων.

Για το δεύτερο άξονα: Προώθηση μιας νέας πολιτικής ανάπτυξης με δημιουργία θέσεων εργασίας
Ταυτόχρονα με τα μέτρα υποστήριξης των ανέργων είναι αναγκαία η αλλαγή της οικονομικής πολιτικής ώστε να στοχεύει πραγματικά στη ανάπτυξη με δημιουργία θέσεων εργασίας μέσα από δημόσιες παρεμβάσεις , αλλά και ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα σε τομείς που η χώρα διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα.
Η αλλαγή του μοντέλου ανάπτυξης στην Ελλάδα ώστε να ανασυγκροτηθεί η οικονομία της με σύγχρονους όρους, είναι η μακροπρόθεσμη λύση.
Έχουμε επισημάνει τον κίνδυνο μετάβασης σε μία φάση άνεργης ανάπτυξης, όπου μπορεί οι ρυθμοί να είναι θετικοί όμως ταυτόχρονα η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας ασθενική.
Για να αποφευχθεί μία τέτοια εξέλιξη πρέπει οι πόροι ( ευρωπαϊκοί, δημόσιοι) να κατευθυνθούν κατά προτεραιότητα σε δραστηριότητες με μεγάλο εισοδηματικό πολλαπλασιαστή, που αυξάνουν την παραγωγικότητα, ενισχύουν την εξωστρέφεια και δημιουργούν μεγάλο αριθμό σταθερών θέσεων εργασίας.

Το νέο αναπτυξιακό μοντέλο που εισηγούμαστε πρέπει να έχει προτεραιότητα στη δημιουργία σταθερών θέσεων εργασίας, την δίκαιη αμοιβή της εργασίας και τη δημιουργία μιας νέας ισορροπίας μεταξύ των κοινωνικών εταίρων που θα αλλάζει τις σημερινές ανισότητες και τέλος τη διάχυση των ωφελειών στο κοινωνικό σύνολο και σε όλη την Ελληνική Επικράτεια.

Και μια ειδική αναφορά στους νέους, καθώς η νεανική ανεργία είναι διπλάσια της συνολικής, γεγονός που υπονομεύει την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα οποιουδήποτε σχεδιασμού.
Έχουμε πλήρη γνώση των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν σήμερα οι νέοι και ταυτόχρονα γνωρίζουμε τις δυνατότητες τους. Η προώθηση της νεανικής απασχόλησης και επιχειρηματικότητας πρέπει να υποστηριχθεί με διάφορους τρόπους. Μεταξύ αυτών και με τη δημιουργία χρήσιμων υποδομών σε όλους τους Δήμους, που θα υποστηρίξουν τους νέους που θέλουν να επιχειρήσουν. Με συμβουλευτική στήριξη και με παροχή χώρων και εξοπλισμού κοινής χρήσης ως επαγγελματικής στέγης. Νέες ιδέες και νοοτροπίες θα οδηγήσουν τη χώρα στην αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου. Και η νέα γενιά μπορεί και πρέπει να πρωτοπορεί σε αυτή την κατεύθυνση. Επιπλέον θα πρέπει να συνδεθεί η τριτοβάθμια εκπαίδευση και η έρευνα με το νέο αναπτυξιακό πρότυπο, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα.

Μια νέα προοδευτική πολιτική εξόδου από την κρίση είναι και αναγκαία και δυνατή

Μια νέα πολιτική για την αντιμετώπιση της ανεργίας είναι όσο ποτέ αναγκαία. Μια νέα οικονομική πολιτική είναι αδήριτη ανάγκη. Μια νέα πολιτική που θα αντικαταστήσει τη συντηρητική πολιτική της κυβέρνησης. Θα άρει τις αδικίες, θα μειώσει τις ανισότητες, θα φροντίσει τους αδύναμους, θα αντιμετωπίσει δίκαια το ρόλο της νέας γενιάς. Όμως όλα αυτά θα τα κάνει πάνω σε υγιή δημόσια οικονομικά, με χρηστή και αποτελεσματική διαχείριση των πόρων που διατίθενται σε αυτές τις δράσεις.
Αυτά μπορεί και πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητες μιας νέας προοδευτικής διακυβέρνησης.

Αγωνιζόμαστε για τη λήψη άμεσων μέτρων στήριξης των ανέργων. Υποστηρίζουμε ένα νέο μοντέλο που στηρίζεται στην κοινή προσπάθεια δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Αγωνιζόμαστε για την πολιτική αλλαγή με σύγχρονες προοδευτικές πολιτικές.