Παρέμβαση του Θ. Γεωργίου, ΔΗΜ. ΑΡ. και ελληνική κοινωνία

Παρέμβαση του Θ. Γεωργίου, ΔΗΜ. ΑΡ. και ελληνική κοινωνία

01/10/2014

ΔΗΜ.ΑΡ και ελληνική κοινωνία

Αυτές τις μέρες (2 έως 5 Οκτωβρίου) διεξάγεται το τρίτο συνέδριο του κόμματος της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ. Η συγκυρία είναι δύσκολη και κρίσιμη και για την ίδια τη ΔΗΜ.ΑΡ. αλλά και για το πολιτικό και κομματικό σύστημα του τόπου μας. Η βαθειά κρίση στην οικονομία, στην κοινωνία και σε όλα τα επίπεδα συγκρότησης της συλλογικότητάς μας δεν έχει αφήσει ανέπαφο και το ελληνικό κομματικό σύστημα.
Πράγματι διαπιστώνει κανείς δια γυμνού οφθαλμού, ότι τα τελευταία χρόνια τα κλασσικά κόμματα έχουν αποδομηθεί και δεν είναι παρά φαντάσματα του παρελθόντος. Επιβιώνουν μέσα στην κρίση ως κομματικοί σκελετοί. Από την άλλη κάθε προσπάθεια που έγινε να ιδρυθούν νέες κομματικές συλλογικότητες κατέληξαν είτε στα φασιστικά μορφώματα τύπου Χρυσής Αυγής είτε στα σχήματα του κομματικού φουνταμενταλισμού τύπου ΑΝΕΛ, είτε το τελευταίο διάστημα στο «υπο-πολιτικό» κίνημα του «ΠΟΤΑΜΙΟΥ». Όλες αυτές οι κομματικές «κατασκευές» σε συνάρτηση με την αποδόμηση των κλασικών κομματικών συλλογικοτήτων αναδεικνύουν την κρίση ως κρίση του κομματικού συστήματος.
Η ΔΗΜ.ΑΡ. από την ίδρυσή της (Απρίλιος του 2010) μέχρι σήμερα αντιπροσωπεύει έναν τύπο κομματικής συλλογικότητας, ο οποίος ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της ορθολογικής, αστικής και νεωτερικής κοινωνίας. Σε προηγούμενο κείμενό μας (δημοσιεύθηκε στην «Εφημερίδα των Συντακτών», 4 Δεκεμβρίου 2013) αναλύσαμε την πολιτική ταυτότητα της ΔΗΜ.ΑΡ. Τώρα, με την ευκαιρία του συνεδρίου της θα εξετάσουμε πέντε λόγους, για τους οποίους επιβάλλεται (κρίνεται επιβεβλημένη) η παρουσία της ΔΗΜ.ΑΡ. ως πολιτικού κόμματος.
Οι πέντε αυτοί λόγοι έχουν να κάνουν (αναφέρονται χωρίς αξιολογική ιεράρχηση): πρώτον, με τον τύπο του κόμματος, που αντιπροσωπεύει η ΔΗΜ.ΑΡ., δεύτερον με την μεθοδολογία υπέρβασης της οικονομικής κρίσης, την οποία προτείνει η ΔΗΜ.ΑΡ., τρίτον με την αντιμετώπιση της κοινωνικής και της ανθρωπιστικής κρίσης, τέταρτον, με τον αριστερό και τον δημοκρατικό μετασχηματισμό των πολιτικών θεσμών όπως τον σχεδιάζει η ΔΗΜ.ΑΡ. και τέλος πέμπτον, με τη συνειδησιακή και την υπαρξιακή δυνατότητα να επανενταχθεί η ελληνική κοινωνική συλλογικότητα στη νέα παγκόσμια τάξη.
Η ΔΗΜ.ΑΡ. ως κόμμα που ασπάζεται τις ιδέες του δημοκρατικού σοσιαλισμού και ενστερνίζεται τις θέσεις του πολιτικού διαφωτισμού τοποθετείται στην πρωτοπορία της ευρωπαϊκής πολιτικής. Θα πρέπει να τονισθεί, ότι τόσο ο πολιτικός διαφωτισμός όσο και ο δημοκρατικός σοσιαλισμός δεν είναι κλειστά αλλά ανοικτά συστήματα σκέψης, πράγμα που σημαίνει, ότι οι ιδέες της δημοκρατίας, της ελευθερίας, της δικαιοσύνης, δεν κατανοούνται ως μεταφυσικές ιδέες αλλά κρίνονται ως προς την αλήθεια τους κατά τη διαδικασία της πρακτικής εφαρμογής τους. Η ΔΗΜ.ΑΡ. ως κομματική συλλογικότητα στο σύστημα διακυβέρνησης που προωθεί δεν εφαρμόζει κατά δογματικό τρόπο τις ιδέες αυτές, αλλά με άξονα την εκάστοτε ιστορική και δημοκρατική συγκυρία.
Ο δεύτερος λόγος, ο οποίος υπαγορεύει την αναγκαιότητα ύπαρξης της ΔΗΜ.ΑΡ. στο κομματικό σύστημα της ελληνικής κοινωνίας και μάλιστα στην εποχή της κρίσης έχει να κάνει με αυτό που θα ονομάζαμε με την επιστημολογική συνδρομή του Habermas: «τεχνοκρατία ή πολιτική». Οι αναγνώστες της «Εφημερίδας των Συντακτών» γνωρίζουν ότι ο Habermas στο πρόσφατο βιβλίο του με τον τίτλο: «Στο στρόβιλο της τεχνοκρατίας» (2013) στρέφεται με φιλοσοφικά και πολιτικά επιχειρήματα κατά της γερμανικής και της ευρωπαϊκής (των Βρυξελλών) γραφειοκρατίας και κατηγορεί και τις δύο γραφειοκρατίες για τα ευρωπαϊκά πολιτικά ζητήματα. Η ΔΗΜ.ΑΡ. υποστηρίζει ότι το ελληνικό κρατικό χρέος είναι πολιτικό πρόβλημα και πρέπει να επιλυθεί με πολιτικές μεθόδους. Η οικονομική κρίση της ελληνικής κοινωνίας, κατά τη ΔΗΜ.ΑΡ., θα ξεπεραστεί μόνον και εάν ακολουθηθεί πολιτική μεθοδολογία, η οποία θα καταλήξει σε πολιτικές αποφάσεις. Η μετακριτική της στη συγκυβέρνηση των Σαμαρά – Βενιζέλου συνοψίζεται στην πρόταση, ότι επικυρώνει τα αποτελέσματα των συζητήσεων ανάμεσα στους ειδικούς από την πλευρά των δανειστών και στους υπουργούς (είναι άραγε αυτοί πολιτικοί;) από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης. Δεν ασκεί πολιτική. Κινείται εκτός των ορίων της πολιτικής. Η ΔΗΜ.ΑΡ. στο διακυβερνητικό πρόγραμμά της διακηρύσσει την αναγκαιότητα της πολιτικής και αυτή η διακήρυξή της καθιστά την ίδια τη ΔΗΜ.ΑΡ. αναγκαία για την ελληνική κοινωνία.
Η ΔΗΜ.ΑΡ. στον ανθρωπιστικό τομέα δε λειτουργεί ως κομματικό υποκείμενο που εξετάζει τα πράγματα ως παρατηρητής. Στην περίπτωση της κοινωνικής και της ανθρωπιστικής κρίσης τα όρια ανάμεσα στο κόμμα και στους ανθρώπους δεν υφίστανται. Δεν θα μπορούσε ποτέ η ΔΗΜ.ΑΡ. να οργανώσει φιλανθρωπικές συνεστιάσεις, για να αντικαταστήσει το κοινωνικό κράτος που έχει καταρρεύσει. Δεν θα μπορούσε ποτέ η ΔΗΜ.ΑΡ. να πριμοδοτήσει την πρακτική του κοινοτισμού έναντι της πολιτικής του διαφωτισμού. Το «άλλο της δικαιοσύνης» δεν μπορεί να είναι η φιλανθρωπία. Η ακράδαντη πολιτική πεποίθηση της ΔΗΜ.ΑΡ. σχετικά με την αντιμετώπιση της κοινωνική και της ανθρωπιστικής κρίσης συνδέεται άρρηκτα με την αποκατάσταση του κοινωνικού κράτους, του δημόσιου τομέα αρωγής σε νέες σύγχρονες βάσεις.
Η θεσμική ανασυγκρότηση των πολιτικών θεσμών της ελληνικής κοινωνίας μπορεί να γίνει μόνον με την αριστερή πολιτική περιουσία που κουβαλάει η ΔΗΜ.ΑΡ. Όσοι από τους πολιτικώς δρώντες πιστεύουν ότι η κομματική συλλογικότητα: ΔΗΜ.ΑΡ. συρρικνώθηκε εκλογικώς, ασφαλώς και θα παραδέχονται ότι κατέχει στο πνευματικό πάνθεο την ιδεολογική ηγεμονία. Καλούνται επομένως όλοι όσοι θα σχεδιάσουν για τα επόμενα πενήντα χρόνια τον μετασχηματισμό των πολιτικών θεσμών του τόπου μας να λάβουν υπόψη τους τις ιδέες της ΔΗΜ.ΑΡ.
Ο πέμπτος λόγος έχει να κάνει με τον καθρέπτη της ελληνικής κοινωνίας, δηλ. με την αυτοσυνειδησία της. Επειδή, ως πολιτικός φιλόσοφος, διαβλέπω, ότι οι επιπτώσεις της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης βρίσκονται μπροστά μας, θα αρχίσουν να διαμορφώνονται σταδιακά φαινόμενα «απενσωμάτωσης». Η ελληνική κοινωνία δηλαδή όσο η κρίση θα βαθαίνει θα τεμαχίζεται, θα κατακερματίζεται, δεν θα υπάρχουν συλλογικότητες σε κοινωνικό, σε κοινοτικό, σε οικογενειακό επίπεδο.
Μπροστά σε μία τέτοια κατάσταση πλήρους «απενσωμάτωσης» η ελληνική κοινωνία έχει ανάγκη έστω μία στοιχειώδη δομική «κλασικού τύπου» κομματική συλλογικότητα όπως είναι η ΔΗΜ.ΑΡ. Θα είναι σταθερή αναφορά της. Οι ιδέες και οι αξίες του δημοκρατικού σοσιαλισμού και του πολιτικού διαφωτισμού θα παραμένουν ζωντανές όσο επιβιώνει η ΔΗΜ.ΑΡ., έστω και κάτω από δυσχερείς και δυσμενείς επικοινωνιακές συνθήκες, στη σημερινή συγκυρία. Η εκλογική ΔΗΜ.ΑΡ. πέθανε. Η πολιτική ΔΗΜ.ΑΡ. ζει.

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ

Σημείωση: Ο Θεόδωρος Γεωργίου είναι Καθηγητής ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ στο ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ.