λαμπάτος

Aρθρο του Γαβρίλη Λαμπάτου στο TheCaller: «Κώστας Φιλίνης – Παναγιώτης Κανελλόπουλος: Δύο πολιτικοί – Μια εποχή»

08/10/2018

Αυτό το Σαββατοκύριακο το αναγνωστικό κοινό μπορούσε να αγοράσει μαζί με τις εφημερίδες και δύο σπουδαία βιβλία. Η Αυγή προσέφερε το βιβλίο του Κώστα Φιλίνη, θεωρία των παιγνίων και πολιτική στρατηγική, ενώ από την Κυριακή αρχίζει η προσφορά του πολύτομου έργου του Παναγιώτη Κανελλόπουλου, Ιστορία του Ευρωπαϊκού πνεύματος.

Εμβληματικές φυσιογνωμίες της Κομμουνιστικής Αριστεράς ο πρώτος, της Δεξιάς ο δεύτερος.

Κοινό τους γνώρισμα η καθημερινή πολιτική πράξη συνυπήρχε με τον φιλοσοφικό στοχασμό. Η διανοητική πυκνότητα χαρακτήριζε κάθε πολιτική τους ενέργεια. Ταυτόχρονα η μακρά τους πολιτική τους πορεία χαρακτηρίζονταν από την κριτική επανεξέταση των πολιτικών πράξεων τους.

Στη διάρκεια της δικτατορίας των συνταγματαρχών ο Κανελλόπουλος δίνει οριστική μορφή στο προαναφερόμενο έργο του, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει αυτοκριτικά την πολιτική της ΕΡΕ. Ο Ευάγγελος Αβέρωφ στην αλληλογραφία του με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή παρακολουθούσε με ανησυχία τις πολιτικές του ανησυχίες. Ο κατ’εξοχήν αντικομμουνιστής πολιτικός της Ελληνικής Δεξιάς στη μεταπολίτευση προχωρεί σε γενναίες πολιτικές πρωτοβουλίες υπηρετώντας την εθνική συμφιλίωση. Εκφώνησε τον επικήδειο στο γραμματέα του ΕΑΜ Μήτσο Παρτσαλίδη και δεν δίστασε να αναλάβει τις προσωπικές ευθύνες του για τον εμφύλιο πόλεμο. Παράλληλα, την ίδια περίοδο γράφει ένα εκτενές δοκίμιο για τις Ελληνοβουλγαρικές σχέσεις που προτάσσεται στο βιβλίο του κορυφαίου μαρξιστή ιστορικού και πρεσβευτή της Βουλγαρίας Νικολάϊ Τοντόρωφ, η βαλκανική διάσταση της επανάστασης του 1821. Στη πράξη υπερβαίνει όλα τα θεωρητικά  σχήματα της μετεμφυλιακής Δεξιάς.

Το βιβλίο του Κώστα Φιλίνη που γράφτηκε στις φυλακές της χούντας αποτελούσε μια προσπάθεια η Αριστερά να αναστοχαστεί για το παρελθόν της και ταυτόχρονα η πολιτική της να εξασφαλίζει τις μέγιστες δυνατές συναινέσεις. Όπως έγραψε χαρακτηριστικά “η θεωρητική μας ανάλυση για τις όρους και τους κανόνες που διέπουν τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων έχει μια γενικότερη σημασία στο πολιτικό αγώνα” (σ 206). Αποτέλεσε αποφασιστική θεωρητική συμβολή στις νέες πολιτικές κατευθύνσεις που έφερε στη μεταπολίτευση το ΚΚΕ εσωτερικού.

Θα τελειώσω το κείμενο με μια προσωπική αναφορά. Πολλοί μαθητές μου με ερωτούν τι μου προσέφερε η εμπλοκή μου με την πολιτική. Αυθόρμητα μου έρχεται η απάντηση. Είμαστε τυχεροί που γνωρίσαμε και συνεργαστήκαμε με ανθρώπους σαν τον Φιλίνη.