theoch

Ομιλία και παρέμβαση του Θανάση Θεοχαρόπουλου στη Βουλή για την παιδεία (VIDEO)

07/06/2018

 

 

 

Η ομιλία στη Βουλή του πρόεδρου της ΔΗΜΑΡ και κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της Δημοκρατικής Συμπαράταξης, Θανάση Θεοχαρόπουλου, στο νομοσχέδιο για την παιδεία:

“Με το σημερινό νομοσχέδιο για μια ακόμα φορά ερχόμαστε αντιμέτωποι με την πρωτοφανή περιφρόνηση της ίδιας της κοινοβουλευτικής διαδικασίας. Και, φυσικά, μέσω αυτής, και με την περιφρόνηση του εκπαιδευτικού κόσμου.

Στις 20 Μαρτίου δόθηκε στη δημοσιότητα και στη διαβούλευση το νομοσχέδιο με 51 άρθρα. Τον Μάιο, στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων, κατατέθηκαν 113 άρθρα, 586 σελίδες, με τη μορφή του επείγοντος, ενώ το συγκεκριμένο νομοσχέδιο ήταν σε διαβούλευση με τους φορείς για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. «Λες και είμαστε ντεκόρ», όπως είπε χαρακτηριστικά ένας βουλευτής του Κινήματος Αλλαγής στις Επιτροπές, και λειτουργούμε στη Βουλή όχι για να κάνουμε προτάσεις, να βελτιώνουμε, να αλλάζουμε τα κακώς κείμενα, αλλά για να τα επιβεβαιώνουμε. Δεν θα παίξουμε, λοιπόν, αυτόν τον ρόλο.

Σπεύσατε να δηλώσετε ότι πρέπει να βιαστούμε και να ολοκληρώσουμε τη διαδικασία για να μας βρει έτοιμους ο Σεπτέμβριος και η νέα σχολική χρονιά. Κι αν είναι πραγματικά έτσι, κι αν όντως δεν επιχειρείτε να περάσετε με fast track διαδικασίες σαρωτικές αλλαγές στην παιδεία, είναι και τα 113 άρθρα επείγοντα; Μπορώ να σας φέρω δεκάδες παραδείγματα τα οποία επιβεβαιώνουν ότι δεν είναι. Αποδεικνύετε και πάλι πόση σημασία δίνετε στη συνεννόηση για τόσο κρίσιμα ζητήματα. Εδώ και 3,5 χρόνια δεν υπάρχει κανένα θεσμικό όργανο διαλόγου για θέματα παιδείας. Με ευθύνη της κυβέρνησής σας το Εθνικό Συμβούλιο Παιδείας δεν λειτούργησε ποτέ. Είναι άλλο ένα παράδειγμα που καταδεικνύει ότι η κυβέρνηση δεν επιδιώκει την εθνική συνεννόηση ακόμα και στα ζητήματα της παιδείας, τα οποία είναι αυτά που κυρίως θα έπρεπε να μπορούν οι πολιτικές δυνάμεις να συνεννοούνται.

Η παιδεία είναι ένα πολύτιμο κοινωνικό αγαθό, γιατί μια ποιοτική δημόσια εκπαίδευση, που αμβλύνει τις ανισότητες, την έχουν ανάγκη οι πιο αδύναμοι και κυρίως την έχει ανάγκη η χώρα. Όχι μόνο οι διεθνείς μελέτες, αλλά και οι πρακτικές συγκεκριμένων χωρών, έχουν δείξει ότι η εκπαίδευση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες για την οικονομική ανάπτυξη. Εκεί τίθεται η βάση της προσωπικότητας, της γνώσης, της καινοτομίας, της εξωστρέφειας. Έτσι χτίζεται ο κόσμος του μέλλοντος. Με αυτόν τον τρόπο δεν γυρνάμε στο παρελθόν.

Ισχυρίζεστε ότι αναδιοργανώνετε την εκπαίδευση. Την αποδιοργανώνετε, όμως, πλήρως. Και η ομιλία του Εισηγητή της Δημοκρατικής Συμπαράταξης κατ’ άρθρο σας έδειξε πως το κάνετε αυτό.

Έχετε προκαλέσει ίλιγγο στην κοινωνία, στους γονείς, στους μαθητές, στους εκπαιδευτικούς με όσα αντιφατικά διαρρέετε κατά καιρούς ανάλογα με το μικροκομματικό σας συμφέρον.

Πηγαίνω στο θέμα των πανελλαδικών εξετάσεων. Καταρχήν, να ευχηθούμε κάθε επιτυχία στους μαθητές. Ευχόμαστε να μπορέσουν απ’ αυτή τη δοκιμασία να βγουν πιο ισχυροί και με τις γνώσεις που απαιτούνται. Έρχομαι, όμως, σε αυτό το θέμα για να αναδείξω πρωτίστως τον λαϊκισμό του κ. Τσίπρα. Υποσχέθηκε τον Αύγουστο του 2017 αλλαγή στο Λύκειο και στο σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, κατάργηση των πανελληνίων εξετάσεων και ελεύθερη πρόσβαση. Και χρησιμοποιώ το «υποσχέθηκε», γιατί ως συνήθως με υποσχέσεις λειτουργεί.

Στη διάρκεια του 2018 και μέχρι σήμερα έχετε δηλώσει στην κυβέρνησή σας τα πάντα. Εθνικό απολυτήριο, πανελλήνιες μετά το Λύκειο, πανελλήνιες μέσα στο Λύκειο, ενδοσχολικές εξετάσεις, κεντρικά οργανωμένες εξετάσεις, καθόλου εξετάσεις… Έχετε παλαβώσει τους πάντες. Η κυβέρνησή σας, βέβαια, είναι συνηθισμένη σ’ αυτές τις τακτικές. «Όχι» στα μνημόνια, αλλά «Ναι» σε σκληρότερα μνημόνια, καθαρή έξοδος αλλά με εντατική μεταμνημονιακή εποπτεία. Και πολλά άλλα. Με αυτόν τον τρόπο, όμως, στέλνετε τη λογική στο χρονοντούλαπο της ιστορίας.

Κι αφού δώσατε στη δημοσιότητα το νομοσχέδιο για την αναμόρφωση του Λυκείου και του συστήματος πρόσβασης, μόλις πριν λίγες μέρες το Υπουργείο άφησε να διαρρεύσει στον Τύπο η επιστροφή στον σύστημα των δεσμών… Δεν υπάρχουν λόγια.

Ταυτοχρόνως, βέβαια, σήμερα ο κ. Τσίπρας, στο tweet που έκανε για τις πανελλαδικές εξετάσεις, αναφέρει ότι η παιδεία είναι η επένδυση για το μέλλον του τόπου. Λέει χαρακτηριστικά: «Υπηρετούμε την αναβάθμιση της παιδείας και του ρόλου της στην κοινωνία. Η επένδυση στην παιδεία είναι επένδυση στο μέλλον του τόπου». Λέει, δηλαδή, ακριβώς τα αντίθετα απ’ αυτά που πράττει. Πράγματι η επένδυση είναι για τον τόπο η παιδεία. Όμως, αυτό δεν υλοποιείται με τις συγκεκριμένες πολιτικές, γιατί η κυβέρνησή σας κρίνεται πλέον από τις ασκούμενες πολιτικές, όχι από θεωρίες και λόγια.

Για να το πούμε απλά για τις πανελλαδικές εξετάσεις, η όποια αλλαγή θέλει και συνεννόηση και υπευθυνότητα. Εν πάση περιπτώσει, να μην χαθεί το επιτυχημένο σύστημα της αντικειμενικότητας και να δούμε πως μπορούμε να βελτιώσουμε την αξιοκρατία.

Γιατί εσείς, με τον τρόπο που το χειρίζεστε, δημιουργείτε μια σύγχυση και κινδυνεύει να χαθεί και η αντικειμενικότητα και η αξιοκρατία.

Άρα, χρειάζεται πολλή μεγάλη προσοχή σε τέτοια ευαίσθητα θέματα όταν τα ανοίγουμε στο δημόσιο διάλογο χωρίς να είμαστε προετοιμασμένοι για τις αλλαγές τις οποίες θα κάνουμε.

Ταυτοχρόνως, βέβαια, το πλέον σημαντικό θέμα που πρέπει επιτέλους να αντιμετωπιστεί, είναι ότι όσο εντάσσεται η παιδεία σε προγράμματα δογματικής λιτότητας, η χώρα δεν θα υπερβαίνει την κρίση.

Και εδώ έρχομαι σε μια άλλη αντίφαση. Ενώ ουσιαστικά έχετε μνημονιακές δεσμεύσεις, που αποδεικνύονται και από τις περικοπές που κάνετε εδώ -για παράδειγμα, η μείωση του αριθμού των Σχολικών Συμβούλων, τώρα τους ονομάζετε αλλιώς- για να μειώσετε το κόστος, αναφέρεστε στην ομιλία σας στις επιτροπές σε μεταρρυθμίσεις και ξανά σε μεταρρυθμίσεις.

Τώρα, αληθινά υπάρχει καμιά μεταρρυθμιστική πνοή σε αυτές τις αλλαγές; Εκτός αν συνεχίζουμε να κακοποιούμε τον όρο «μεταρρυθμίσεις». Μεταρρυθμίσεις δεν είναι ούτε οι απορρυθμίσεις ούτε οι απλές ρυθμίσεις.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, καταθέτετε, λοιπόν, και αυτό το νομοσχέδιο. Με τις ρυθμίσεις που προωθούνται, το εκπαιδευτικό σύστημα γίνεται πιο συγκεντρωτικό, ιεραρχικό και γραφειοκρατικό. Η εκπαίδευση είναι ο κατεξοχήν θεσμός που χρειάζεται να λειτουργεί αποκεντρωτικά. Και εσείς συγκεντρώνετε όλες τις υποστηρικτικές δομές για τα σχολεία. Συστήνετε τα ΠΕΚΕΣ, τα οποία απορροφούν πλέον τα Τμήματα Επιστημονικής Καθοδήγησης, των Σχολικών Συμβούλων και των Περιφερειακών Επιμορφωτικών Κέντρων. Στηρίζεται η νομοθετική σας αυτή πρωτοβουλία σε καμιά πρόταση που να υπογράφεται από κάποια επιστημονική ομάδα; Αντιστοιχίζεται με καλές πρακτικές, που τυχόν έχουν προκύψει από την εφαρμογή της;

Καταργείτε με απόλυτο τρόπο το θεσμό του Σχολικού Συμβούλου, τον βασικό υποστηρικτικό θεσμό κοντά στο σχολείο, και τον αντικαθιστάτε με ένα γραφειοκρατικό όργανο στην έδρα κάθε περιφέρειας. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι κάθε θεσμός έχει και τα προβλήματά του όταν λειτουργεί και πως αυτά πρέπει να τα βελτιώνουμε. Όχι, όμως, να καταργούμε, χωρίς να παίρνουμε τα θετικά και να προχωρούμε στη βελτίωσή τους.

Δίνετε, μάλιστα, και μεγαλύτερες ευθύνες στη δομή αυτή, χωρίς να έχει στελεχωθεί επαρκώς από το απαραίτητο προσωπικό. Όπως σας είπα, αντί να αναβαθμίσετε τον ρόλο των Συντονιστών Εκπαιδευτικού Έργου, μειώνετε τον αριθμό τους από 800 σε 540, αποδυναμώνοντας την παιδαγωγική και επιστημονική στήριξη. Και αλήθεια, βάσει ποιας μελέτης, ποιας λογικής, έχει προκύψει αυτός ο αριθμός;

Ταυτοχρόνως, είναι δυνατόν οι επιλογές των στελεχών εκπαίδευσης να ξεκινάνε ιεραρχικά από κάτω προς τα πάνω; Δηλαδή, πρώτα θα επιλεγούν οι Συντονιστές Εκπαιδευτικού Έργου -και μάλιστα από δικά σας στελέχη, περιφερειακούς διευθυντές- μετά οι Διευθυντές Εκπαίδευσης και στο τέλος οι Περιφερειακοί Διευθυντές.

Αν δεν υποκρύπτονται πολιτικές σκοπιμότητες, σας καλούμε να διαλύσετε κάθε υποψία και να ξεκινήσετε τη διαδικασία από πάνω προς τα κάτω, μια αδιάβλητη διαδικασία που θα προβλέπει αρχικά την επιλογή των Περιφερειακών Διευθυντών, μέσα από ανοιχτή επιλογή, και στη συνέχεια να ακολουθηθεί η κανονική σειρά.

Όσον αφορά τα κριτήρια που τίθενται για την επιλογή, χωρίς να υπάρχουν σαφείς προϋποθέσεις για την κάθε θέση ευθύνης, θεσπίζετε τα ίδια κριτήρια για τη μοριοδότηση για όλους, ανεξαρτήτως αρμοδιοτήτων. Εξισώνετε τα πάντα, αλλά τα εξισώνετε προς τα κάτω.

Και απ’ ό,τι φαίνεται, δυστυχώς στην κυβέρνησή σας δεν μαθαίνετε και από τα λάθη σας. Σε αυτό τον ευαίσθητο τομέα της παιδείας, η κυβέρνηση δεν έχει ενδιαφερθεί για την αξιοκρατία, αλλά για να ελέγξει. Αυτό έπραξε το 2015 -αφού μιλάω για λάθη- και αυτό συνεχίζει να πράττει όσον αφορά τους 13 Περιφερειακούς Διευθυντές Εκπαίδευσης και την αλλαγή του τρόπου επιλογής τους. Είχαν επιλεγεί 12 από το ΣΥΡΙΖΑ και 1 από τους ΑΝΕΛ. Το αποτέλεσμα, βέβαια, ήταν και αυτός ο νόμος να κριθεί αντισυνταγματικός.

Προτείνετε τώρα ένα νέο πλαίσιο επιλογής στελεχών, αντιεπιστημονικό και σε πολλά σημεία του αναξιοκρατικό. Θεσπίζετε αποκλεισμούς για όσους έχουν ήδη δύο θητείες -κάνατε εδώ μια βελτίωση, ουσιαστικά για να μην ισχύσει άμεσα- αλλά ουσιαστικά αποκλείετε με τον τρόπο αυτό, εκ των προτέρων, όλα τα στελέχη της εκπαίδευσης με εμπειρία στη διοίκηση.

Και αν δεν ακούτε εμάς, σας το λέει η Έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής. «Γεννάται προβληματισμός…» -διαβάζω χαρακτηριστικά- «…εάν σύστημα ορίου θητειών, το οποίο τυγχάνει εφαρμογής, αποκλείοντας μείζονα αριθμό προσώπων που κατέχουν θέση ευθύνης, να κριθούν εκ νέου όχι μόνο για τις ίδιες αλλά και για όμοιες θέσεις και δη για λόγους άσχετους με τα προσόντα και την εμπειρία τους, είναι συμβατό με τις ανωτέρω αρχές». Αυτό ακριβώς το οποίο σας λέγαμε και προηγουμένως. Βέβαια, η Έκθεση Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής παρατηρεί και άλλα πράγματα, όπως τη συγκέντρωση αρμοδιοτήτων, για παράδειγμα, στο ΙΕΠ, στον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας, όπου θα γίνεται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Έρευνας. Και όπως λέει χαρακτηριστικά -και σωστά λέει- «η κατάρτιση πρέπει να γίνει με προεδρικό διάταγμα και όχι με υπουργική απόφαση».

Και, βέβαια, υπάρχουν και πολλά άλλα θέματα, όπως η διδακτική υπηρεσία των Συντονιστών Εκπαιδευτικού Έργου, όπως το ότι αναδεικνύετε τη συνέντευξη σε κυρίαρχο ρυθμιστή της επιλογής στελεχών. Είχαμε τα προβλήματα την προηγούμενη δεκαετία, το 2008, με όλα αυτά τα ζητήματα, τα έχουμε και τώρα με μια άλλη μορφή.

Το Κίνημα Αλλαγής, ασκεί προγραμματική και όχι στείρα αντιπολίτευση. Κατέθεσε σαφείς βελτιωτικές προτάσεις. Επιμένουμε, για παράδειγμα, να υπάρξει συστηματική αξιολόγηση, όχι στεγανά, όχι κλειστό κλαμπ Συντονιστών Εκπαιδευτικού Έργου.

Βέβαια, η λέξη «αξιολόγηση» σάς φέρνει ταραχή. Με καμάρι δηλώσατε, κ. Υπουργέ, πως οπωσδήποτε, ναι, καταργείτε την αξιολόγηση. Για να συνεννοηθούμε: Όπου ήταν λάθος δομημένη, να τη βελτιώσουμε, να την αλλάξουμε. Όμως, αυτό που λέτε εσείς είναι ότι από εδώ και στο εξής δεν χρειάζεται καμία αξιολόγηση, γιατί δεν είμαστε έτοιμοι. Είναι δυνατόν να λέμε αυτή τη στιγμή στην ελληνική κοινωνία ότι σε έναν κλάδο, σε έναν τομέα, δεν θεσμοθετούμε κανενός είδους αξιολόγηση; Και είναι αυτός τρόπος με τον οποίον μπορούμε να προχωρήσουμε προς τα μπροστά;

Ακούγοντας την ομιλία σας πραγματικά πιστεύω ότι αντιπολιτευόσασταν την αντιπολίτευση. Την περισσότερη ώρα της ομιλίας σας την αφιερώσατε στο τι έκανε η αντιπολίτευση. Ξέρετε, αποφεύγω πάρα πολύ να μιλάω με συμβουλές του είδους: «να βγούμε στην κοινωνία», «να βγείτε στην κοινωνία». Ο κόσμος έχει μπουχτίσει περί κομματικοποίησης. Και η κοινωνία λέει ότι έχει μπουχτίσει. Αυτή είναι η δική μας αντίληψη και αυτά πρέπει να αλλάξουμε.

Εμάς δεν μας αφορά η αποδόμηση της πολιτικής σας. Αυτή έχει ήδη αποδομηθεί. Μας αφορά να απελευθερώσουμε την εκπαίδευση από όσα σήμερα την καθηλώνουν, να της παρέχουμε ένα αποτελεσματικό και αποκεντρωμένο σύστημα διοίκησης. Στην παιδεία, όμως, χρειάζεται εθνική συνεννόηση. Όχι εμμονές, όχι ιδεοληψίες. Απαιτούνται προοδευτικές τομές. Αυτές σχεδιάζουμε στη Δημοκρατική Συμπαράταξη και στο Κίνημα Αλλαγής. Είμαστε εδώ, απέναντι σε κάθε συντήρηση που κρατάει τον χώρο αλλά και τη χώρα δέσμια παθογενειών. Εμείς σε αυτόν τον στόχο θα μείνουμε σταθεροί, γιατί το χρωστάμε πρωτίστως στη νέα γενιά.”